Czy można spojrzeć na swoje miasto oczami satelity? Czy dane z kosmosu mogą pomóc lepiej zrozumieć zmiany zachodzące wokół nas? Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 6 im. Adama Mickiewicza w Jaśle postanowili to sprawdzić, realizując projekt „Jasło Misja Orbita” w ramach Jasielskiej Ligi Naukowej z ORLENEM.
Projekt połączył analizę danych satelitarnych, robotykę, programowanie, matematykę, historię miasta, ekologię oraz nowoczesną edukację STEAM. Efektem wielomiesięcznej pracy uczniów stała się autorska pomoc edukacyjna, strona internetowa, interaktywna mapa miasta, robot edukacyjny oraz komplet materiałów dydaktycznych wykorzystywanych podczas lekcji.
Od obserwacji ISS do analizy Jasła
Prace nad projektem rozpoczęły się od warsztatów dotyczących STEM, IBL i myślenia analitycznego organizowanych przez Generator Nauki GEN. Uczniowie uczyli się pracy metodą projektu, analizowania problemów i planowania własnych działań badawczych.
Inspiracją do dalszej pracy stały się obserwacje przelotów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS nad Jasłem oraz analiza danych programu Copernicus. Uczniowie sprawdzali godziny przelotów, położenie satelitów oraz uczyli się interpretować obrazy satelitarne. W tym samym czasie śledzili również misję Artemis i uczestniczyli w międzynarodowej akcji związanej z programem powrotu człowieka na Księżyc.
Dużym wsparciem dla zespołu było także spotkanie ze specjalistą sektora kosmicznego Oskarem Zdunkiem, który przybliżył uczniom praktyczne wykorzystanie danych satelitarnych i nowoczesnych technologii kosmicznych.
Miasto jako laboratorium badawcze
Jednym z najważniejszych elementów projektu była analiza zmian zachodzących w Jaśle na przestrzeni lat. Uczniowie porównywali ortofotomapy i zdjęcia satelitarne różnych osiedli miasta, analizując:
- rozwój zabudowy,
- zmniejszanie terenów zielonych,
- zmiany infrastruktury,
- zagospodarowanie przestrzeni,
- wpływ urbanizacji na środowisko.
Pracowali z rzeczywistymi danymi satelitarnymi, wykorzystując między innymi obrazy True Color, NDVI, NDWI czy podczerwień. Dzięki temu mogli obserwować kondycję roślinności, obecność wody oraz zmiany środowiskowe zachodzące w mieście.
Projekt miał również silny wymiar matematyczny. Uczniowie dzielili mapy na pola analityczne, obliczali powierzchnie poszczególnych obszarów oraz wyliczali procentowe zagęszczenie zabudowy i terenów zielonych.
Robot, mapa i interaktywna strona internetowa
Równolegle trwała budowa edukacyjnego łazika „Jasłik”. Uczniowie projektowali robota, programowali jego trasę oraz przygotowywali elementy drukowane w technologii 3D, między innymi czapkę, flagę i dodatki związane z projektem.
Powstała również duża mapa Jasła, po której porusza się robot. Zadaniem łazika jest prowadzenie uczestników lekcji przez kolejne etapy analizy miasta i wskazywanie odpowiednich kodów QR.
Drugim filarem projektu stała się przygotowana przez uczniów strona internetowa wykonana w Canvie. Zawiera ona podstrony poszczególnych osiedli oraz interaktywne porównania zdjęć satelitarnych. Dzięki specjalnym sliderom użytkownicy mogą samodzielnie obserwować, jak zmieniało się Jasło na przestrzeni lat.
Do projektu przygotowano także interaktywną tablicę „Jasło Misja Orbita”, która umożliwia pracę zarówno z robotem i mapą, jak i wyłącznie z kodami QR oraz stroną internetową.
Klucz do kosmosu i alfabet Morse’a
W ramach projektu uczniowie realizowali również program edukacyjny „Klucz do kosmosu” związany z misją IGNIS. Samodzielnie lutowali elementy elektroniczne i budowali klucz telegraficzny z sygnalizacją świetlną i dźwiękową.
Do urządzenia zaprojektowali i wydrukowali również specjalną osłonę ochronną w technologii 3D. Podczas zajęć uczniowie poznawali podstawy elektroniki oraz alfabet Morse’a, próbując nadawać własne komunikaty.
Lekcja, która połączyła wszystkie elementy projektu
Kulminacją projektu była lekcja przeprowadzona przez zespół Jasło Orbita Team. Uczniowie prezentowali działanie danych satelitarnych, analizowali mapy na tablicy interaktywnej, pracowali z kartami pracy oraz wykorzystywali robota prowadzącego po mapie miasta.
Podczas zajęć uczestnicy:
- wyszukiwali swoje osiedla i miejsca zamieszkania,
- analizowali zmiany zachodzące w mieście,
- obliczali zagęszczenie zabudowy,
- porównywali dane satelitarne,
- wyciągali własne wnioski dotyczące rozwoju Jasła.
Efektem końcowym lekcji były przygotowane przez uczniów „Wnioski dla miasta Jasła” – zestaw rekomendacji dotyczących ekologii, terenów zielonych i przyszłego rozwoju miasta.
Projekt „Jasło Misja Orbita” pokazał, że nowoczesna edukacja może łączyć naukę, technologię i realne problemy lokalnego środowiska. Uczniowie nie tylko zdobywali wiedzę, ale przede wszystkim uczyli się analizować, współpracować i świadomie patrzeć na przestrzeń, w której żyją.
Projekt realizowany przez uczniów Szkoły Podstawowej nr 6 im. Adama Mickiewicza w Jaśle
Opiekun projektu: Gabriela Zdunek-Gajda
Galeria: 
